GaUg Uifi PAUL
Przedstawiciel postimpresjonizmu, jeden z najznakomitszych malarzy XX w. W 1849-55 przebywał z rodziną w Peru; po powrocie do Francji, 1865-67 pracował na statkach handlowych; 1871 osiedlił się w Paryżu; pracował jako makler giełdowy w Banku Bertin. W 1874 uczestniczył w zajęciach wieczorowych w Académie Colarossi - z tego okresu pochodzą jego pierwsze próby malarskie; 1876 wystawił na Salonie pejzaż Las w Viroflay; 1877 zaprzyjaźnił się z C. Pisarrem, który stał się jego nauczycielem; dzięki niemu Gauguin rozjaśnił paletę i zaczął stosować technikę pointylistyczną (Studium aktu lub Suzanne szyjąca 1880); 1879, 1881, 1882 uczestniczył w wystawach impresjonistów; 1883 z powodu krachu na giełdzie został zwolniony z pracy, co przyspieszyło decyzję poświęcenia się wyłącznie malarstwu. W 1885 po raz pierwszy wyjechał do Bretanii, gdzie przebywał we wsi Pont-Aven; spotkał wówczas V. van Gogha, dzięki któremu poznał drzeworyt japoński. Po podróży (1887) do Panamy i na Martynikę powrócił 1888 do Pont-Aven, gdzie skupiła się wokół niego grupa artystów, zwana szkołą Pont-Aven (m.in. z E. Bernardem, J. Meyerem de Haanem). Malarstwo Gauguina w zetknięciu z archaicznością krajobrazu Bretanii i jej kulturą ludową przeszło głębokie przeobrażenie; Gauguin odszedł od iluzji głębi na rzecz uproszczonych, pozbawionych modelunku stref światła i cienia, czystych barw scalonych płynnym konturem (Troje szczeniąt, Wizja po kazaniu czyli Walka Jakuba z aniołem - oba 1888). W końcu 1888 Gauguin dołączył do van Gogha, który w Arles założył kolonię artystów; 1889, z okazji Wystawy Powszechnej w Paryżu, zorganizował wystawę skupionej wokół siebie grupy w Café Volpini; w tym też roku ponownie znalazł się w Bretanii (Pont-Aven i Le Pouldu); powstałe wówczas prace (m.in. La Belle Angele 1889, Żółty Chrystus 1889) sprawiły, że uznano Gauguina za czołowego przedstawiciela symbolizmu.